دنیای تولید محتوا، امروزه با سرعت غیرقابل باوری در حال تغییر است. اگر شما هم جزو یوتیوبرهایی هستید که به تازگی وارد این مسیر شدهاید، حتماً متوجه شدهاید که دیگر مثل سالهای گذشته، تنها با انتشار ویدیوهای طولانی نمیتوان به سادگی در یوتیوب رشد کرد. پدیدهای به نام یوتیوب شورت (YouTube Shorts)، معادلات بازی را به کلی تغییر داده است.
ویدیوهای شورت یوتیوب در مدت کوتاهی به یکی از پرسرعتترین ابزارهای رشد در این پلتفرم تبدیل شدهاند. بسیاری از کانالها تنها با چند ویدیوی کوتاه، به بازدیدهای میلیونی رسیدهاند؛ اتفاقی که در ویدیوهای بلند ممکن است ماهها یا حتی سالها زمان ببرد. همین رشد انفجاری باعث شده یک سؤال مهم بین تولیدکنندگان محتوا شکل بگیرد:
آیا ویدیوهای شورت یوتیوب واقعاً منجر به کسب درآمد میشوند یا فقط عدد بازدید را بالا میبرند؟
واقعیت این است که شورت یوتیوب نه یک معجزه پولسازی است و نه یک قابلیت بیفایده برای سرگرمی. مشکل اصلی اینجاست که اکثر یوتیوبرها بدون شناخت ساختار درآمدی و الگوریتم خاص شورتها، تمام انرژی خود را صرف آن میکنند و در نهایت با درآمدی ناچیز روبرو میشوند.
در این مقاله از وبلاگ آموزشی اندروپی، قرار است به بررسی دقیق و شفاف رابطه بین ویدیوهای شورت یوتیوب و کسب درآمد بپردازیم؛ از شناخت الگوریتم گرفته تا نقش شورتها در مانیتایز شدن، رشد کانال و تبدیل بازدید به درآمد واقعی.
اگر میخواهید بدانید:
- ویدیوهای شورت دقیقاً چه نقشی در درآمد دارند
- چرا بعضی کانالها با ویدیوهای شورت رشد میکنند و بعضی نه
- و چطور میتوان از ویدیوهای شورت بهعنوان یک ابزار حرفهای استفاده کرد
این راهنما دقیقاً برای شما نوشته شده است.
شورت یوتیوب چیست و چرا الگوریتم آن متفاوت است؟
برای اینکه در بازی شورت یوتیوب برنده شوید، ابتدا باید بدانید که در چه زمینی بازی میکنید. شورت یوتیوب فقط یک ویدیوی عمودی کوتاه نیست؛ بلکه یک دنیای کاملاً متفاوت با الگوریتمی جداگانه از ویدیوهای طولانی (Long-form) است. اگر فکر میکنید همان قوانینی که باعث رشد ویدیوهای بلند میشود در شورت هم جواب میدهد، سخت در اشتباهید.
فید شورت (Shorts Feed)؛ جایی که جستجو معنا ندارد
در ویدیوهای بلند، “سئو” و “جستجو” مهم ترین عامل هستند. کاربر عبارتی را جستجو میکند و ویدیوی شما را پیدا میکند. اما در شورت، کاربر در حال اسکرول کردن است و این یوتیوب است که تصمیم میگیرد ویدیوی شما را به او نشان دهد یا نه. این یعنی شما با مخاطبی طرف هستید که برای دیدن شما برنامهریزی نکرده است؛ پس شما فقط ۳ ثانیه فرصت دارید تا او را متوقف کنید. در ادبیات یوتیوب به این ۳ ثانیه، قلاب (Hook) میگویند.
دو فاکتور مهم در الگوریتم شورت
الگوریتم شورت یوتیوب برخلاف الگوریتم اصلی، بیشتر از آنکه به تایتل و دیسکریپشن اهمیت دهد، روی دو عدد قفل شده است:
- نرخ تماشا در مقابل اسکیپ (Viewed vs. Swiped away): چند درصد از آدمها وقتی ویدیوی شما را دیدند، آن را تا انتها تماشا کردند و چند درصد بلافاصله اسکرول کردند؟ اگر بیش از ۵۰ درصد افراد ویدیوی شما را رد کنند، یوتیوب نمایش آن را متوقف میکند.
- میزان وفاداری (Retention): در شورت، درصدِ ماندگاری مخاطب باید بالای ۱۰۰٪ باشد! یعنی مخاطب باید ویدیوی شما را دوباره و دوباره ببیند.
آیا از شورت یوتیوب میشود درآمد گرفت؟
اگر بخواهیم مستقیم به این سوال پاسخ دهیم: بله، اما نه به آن شکلی که تصور میکنید. بسیاری از افراد با دیدن بازدیدهای میلیونی شورتها، گمان میکنند که یک شبه ثروتمند میشوند. اما واقعیت این است که مدل درآمدی شورت با ویدیوهای بلند زمین تا آسمان تفاوت دارد. در ویدیوهای بلند، یوتیوب ۵۵ درصد از درآمد آگهی را به شما میدهد، اما در شورت، این سهم به ۴۵ درصد کاهش مییابد و قبل از آن، هزینهی لایسنس موسیقیهای استفاده شده نیز کسر میشود.
۱. درآمد مستقیم (Revenue Sharing)
از اوایل سال ۲۰۲۳، یوتیوب رسماً درآمد حاصل از تبلیغات بین ویدیوهای شورت را با تولیدکنندگان تقسیم میکند. اما نکته اینجاست که RPM (درآمد به ازای هر هزار بازدید) در شورتها بسیار پایینتر از ویدیوهای معمولی است. به طور میانگین، ممکن است برای هر ۱ میلیون بازدید شورت، مبلغی بین ۱۰ تا ۶۰ دلار دریافت کنید (البته این رقم کاملاً به لوکیشن مخاطبان شما بستگی دارد).
۲. چرا با وجود درآمد کم، باز هم شورت بسازیم؟
اگر درآمد مستقیم کم است، پس هدف چیست؟ یوتیوبرهای باهوش به شورت به چشم یک «بیلبورد تبلیغاتی رایگان» نگاه میکنند. شورتها:
- سابسکرایبرهای جدید را با سرعت بالایی به کانال میآورند.
- ترافیک را به سمت ویدیوهای بلند (که درآمد بالایی دارند) هدایت میکنند.
- باعث شناخته شدن برند شما و جذب اسپانسرهای خارج از یوتیوب میشوند.
۳. چالش نقد کردن درآمد در ایران
حتی اگر شورتهای شما وایرال شوند و دلارها در حساب کاربریتان جمع شوند، به عنوان یک ایرانی با چالش بزرگ تحریم و حساب بانکی روبرو هستید. در اینجاست که خدمات نقد کردن درآمد یوتیوب توسط مجموعهی اندروپی به حیاتیترین بخش کار شما تبدیل میشود. شما نباید نگران رسیدن پول به دستتان باشید؛ وظیفه شما تولید محتوای وایرال است و وظیفه اندروپی، رفع محدودیتهای بانکی و واریز امن درآمد شما به حساب شخصیتان.
در واقع، درآمد واقعی از شورت زمانی اتفاق میافتد که شما آن را به عنوان بخشی از یک بیزینس بزرگتر ببینید. اگر از شورت برای پروموت کردن محصولات خود یا افیلیت مارکتینگ استفاده کنید، سودی که به دست میآورید چندین برابرِ درآمد مستقیم خواهد بود.
شرایط مانیتایز شدن با شورت یوتیوب
در گذشته، تنها راه ورود به برنامه درآمدزایی یوتیوب (YPP)، جذب سابسکرایبر و جمعآوری واچتایم از طریق ویدیوهای بلند بود. اما یوتیوب با درک قدرت ویدیوهای کوتاه، قوانین را تغییر داد تا مسیر برای نسل جدیدِ سازندگان محتوا هموارتر شود. برای اینکه کانال شما به مرحله سوددهی برسد، باید از یکی از دو مسیر زیر عبور کنید.
۱. مسیر اختصاصی شورت یوتیوب
طبق آخرین بهروزرسانیها، اگر تمرکز اصلی شما روی محتوای کوتاه است، باید دو شرط زیر را به صورت همزمان داشته باشید:
- جذب ۱۰۰۰ سابسکرایبر: این عدد برای هر دو مسیر ثابت است.
- ۱۰ میلیون بازدید شورت در ۹۰ روز: دقت کنید که این بازدیدها باید “عمومی” (Public) باشند. یعنی اگر ویدیویی را حذف کنید یا روی حالت Private بگذارید، آمار آن از این ۱۰ میلیون کسر میشود.
۲. نکته طلایی درباره واچتایم شورت
یک اشتباه رایج میان یوتیوبرهای تازه کار این است که تصور میکنند ساعتهای تماشای ویدیوهای شورت، جزو آن ۴۰۰۰ ساعتِ معروف حساب میشود. خیر! واچتایمی که از طریق “فید شورت” (اسکرول کردن عمودی) به دست میآید، برای مانیتایز شدن از طریق مسیر ویدیوهای بلند محاسبه نمیشود. بنابراین، شما باید دقیقاً هدفگذاری کنید که میخواهید از کدام مسیر به درآمد برسید.
۳. رعایت قوانین کپیرایت و Content ID
یوتیوب در زمان بررسی کانال شما برای مانیتایز، به شدت روی اصالت محتوا حساس است. اگر شورتهای شما صرفاً تکههایی از فیلمها یا ویدیوهای دیگران باشد، درخواست مانیتایز شما رد خواهد شد. استفاده از سیستم گرفتن Content ID به شما کمک میکند تا محتوای منحصربهفرد خود را ثبت کنید. همچنین، اگر از موسیقیهای کتابخانه خودِ یوتیوب استفاده کنید، مشکلی پیش نمیآید، اما بازنشر محتوای بدون تغییرِ دیگران، شانس شما را برای همیشه از بین میبرد. در این مرحله، خدمات محفاظت از محتوا در یوتیوب (DRM) که توسط اندروپی ارائه میشود، تضمین میکند که کانال شما از نظر کپیرایت “پاک” باقی بماند تا در زمان بررسی توسط کارشناسان گوگل، بدون مشکل تایید شوید.
فراموش نکنید که رسیدن به ۱۰ میلیون بازدید در ۹۰ روز شاید سخت به نظر برسد، اما با یک استراتژی درست در تبلیغات در یوتیوب و پروموت کانال یوتیوب، میتوانید این مسیر چندماهه را در چند هفته طی کنید.
نقش یوتیوب شورت در رشد سابسکرایب و برند کانال
اگر ویدیوهای بلند «خانه» شما در یوتیوب باشند، ویدیوهای شورت «تراکتهای تبلیغاتی» هستند که در تمام شهر پخش شدهاند. یکی از بزرگترین مزیتهای محتوای کوتاه، سرعتِ سرسامآور آن در جذب سابسکرایبر جدید است. برای یک یوتیوبری که میخواهد از صفر شروع کند، شورتها بهترین میانبر برای رسیدن به اعداد بزرگ هستند.
۱. سابسکرایب با یک کلیک (Low Friction)
در فید شورت، دکمه سابسکرایب همیشه جلوی چشم مخاطب است. چون مخاطب در حالت «مصرف سریع» قرار دارد، اگر ویدیوی شما فقط ۳۰ ثانیه او را سرگرم کند یا نکتهای به او یاد بدهد، احتمال اینکه بدون فکر کردن روی دکمه سابسکرایب بزند، بسیار بیشتر از ویدیوهای بلند است. این یعنی شما میتوانید در عرض یک ماه، به اندازهی یک سالِ ویدیوهای بلند، سابسکرایبر جذب کنید.
۲. برندینگ و آگاهی از برند (Brand Awareness)
حتی اگر مخاطب سابسکرایب نکند، نام و چهره شما در ذهن او حک میشود. شورت باعث میشود «دایره نفوذ» شما فراتر از سلیقهی فعلیِ یوتیوب برود. وقتی ویدیوی شما وایرال میشود، یوتیوب آن را به افرادی نشان میدهد که شاید هرگز به صورت ارگانیک ویدیوی بلند شما را پیدا نمیکردند.
۳. تبدیل مخاطب گذری به طرفدار وفادار
چالش اصلی اینجاست: چطور این سابسکرایبرهای «ارزان» و «سریع» را به تماشاگران ویدیوهای بلند تبدیل کنیم؟
- استفاده از Related Video: یوتیوب قابلیتی اضافه کرده که میتوانید در پایین هر ویدیوی شورت، لینک یکی از ویدیوهای بلندتان را قرار دهید. این پل، ترافیکِ شورت را به سمت درآمدِ اصلی هدایت میکند.
- ثبات در محتوا: اگر شورتهای شما درباره «تکنولوژی» باشد اما ویدیوهای بلندتان درباره «آشپزی»، برند شما از هم میپاشد.
استراتژی حرفهای درآمدزایی با شورتها
همانطور که در بخشهای قبل گفتیم، اگر فقط به درآمد مستقیم از شورتها تکیه کنید، احتمالاً ناامید خواهید شد. یوتیوبرهای موفق از شورت به عنوان یک «قیف فروش» (Sales Funnel) استفاده میکنند. برای اینکه از شورتهای خود پول واقعی بسازید، باید این سه استراتژی را اجرا کنید:
۱. استفاده از قابلیت Related Video برای انتقال ترافیک
یوتیوب به شما اجازه میدهد یک ویدیوی بلند را به شورت خود متصل کنید. استراتژی هوشمندانه این است: یک بخش فوقالعاده هیجانانگیز از ویدیوی بلندتان را کات کنید، آن را به صورت شورت منتشر کنید و در لحظه حساس، مخاطب را با لینک پایین ویدیو به تماشای نسخه کامل دعوت کنید. با این کار، بازدیدی که در شورت درآمد ناچیزی داشت، به بازدیدی در ویدیوی بلند تبدیل میشود که RPM (درآمد به ازای هزار بازدید) بسیار بالاتری دارد.
۲. همکاری با برندها و اسپانسرینگ
برندها تشنهی بازدید هستند. برای یک اسپانسر، مهم نیست که بازدید شما از شورت آمده یا ویدیوی بلند؛ مهم این است که محتوای شما توسط میلیونها نفر دیده شده است. با داشتن بازدیدهای بالای شورت، شما میتوانید پکیجهای تبلیغاتی گرانقیمتی به برندها بفروشید. در این مسیر، داشتن یک کانال بهینهسازی شده و حرفهای که توسط تیمهای متخصص مثل اندروپی مدیریت میشود، کلاس کاری شما را برای قراردادهای بزرگ بالا میبرد.
۳. افیلیت مارکتینگ (Affiliate Marketing)
شورتها بهترین مکان برای معرفی سریع محصولات هستند. شما میتوانید یک گجت یا سرویس را در ۶۰ ثانیه بررسی کنید و لینک خرید آن را در کامنت اول پین کنید. این مدل درآمدی پتانسیل این را دارد که ۱۰ برابر بیشتر از خودِ یوتیوب به شما سود برساند.
اشتباهات رایج که باعث صفر شدن درآمد میشود
دنیای شورت یوتیوب به همان اندازه که در رشد بخشنده است، در جریمه کردن هم سختگیر است. بسیاری از یوتیوبرهای جوان وقتی میبینند بازدیدهایشان به ناگهان صفر میشود یا دکمه مانیتایز آنها غیرفعال میگردد، شوکه میشوند. بیایید از این اتفاقات پیشگیری کنیم.
۱. محتوای تکراری و بازنشری (Reused Content)
بزرگترین قاتل درآمد در شورت، کپی کردن ویدیوها از تیکتاک یا اینستاگرام است؛ مخصوصاً اگر واترمارک (لوگو) آن اپلیکیشنها روی ویدیو باشد. یوتیوب به شدت روی این موضوع حساس است. اگر ویدیویی را از جای دیگری برمیدارید، باید حتماً تغییرات اساسی در آن ایجاد کنید (مثلاً ریاکشن، ادیت متفاوت یا گویندگی). در غیر این صورت، یوتیوب کانال شما را از برنامه درآمدزایی حذف میکند.
۲. نقض قوانین کپیرایت موسیقی
اگرچه یوتیوب اجازه میدهد از موسیقیهای کتابخانهاش در شورت استفاده کنید، اما اگر موزیکی را خارج از این سیستم (مثلاً مستقیماً از روی فایل گوشی) روی ویدیو بگذارید، ممکن است با “Copyright Strike” مواجه شوید. برای موزیسینها و تولید کنندگان محتوای خاص، استفاده از سرویس گرفتن Content ID از طریق اندروپی تنها راهی است که مطمئن شوند کسی از اثر آنها سوءاستفاده نمیکند و درآمدشان به جیب دیگران نمیرود.
۳. کلیکبیتهای فریبنده و غیرمرتبط
اگر در شورت قولی بدهید (مثلاً در تایتل یا کاور) که در خودِ ویدیو به آن عمل نکنید، مخاطب بلافاصله ویدیو را اسکیپ میکند. این کار باعث میشود “Retention” یا نرخ حفظ مخاطب شما به شدت سقوط کند. وقتی این عدد پایین بیاید، الگوریتم به سرعت ویدیوی شما را از فید حذف کرده و شانس درآمدزایی آن را به صفر میرساند.
۴. نادیده گرفتن امنیت و مالکیت محتوا
برخی افراد تصور میکنند چون شورتها کوتاه هستند، کسی آنها را نمیدزدد. اما واقعیت این است که کانالهای فیک به سرعت شورتهای وایرال را کپی میکنند تا سابسکرایب بگیرند. با استفاده از خدمات محفاظت از محتوا در یوتیوب (DRM) اندروپی، شما میتوانید قبل از اینکه دیگران با محتوای شما به درآمد برسند، جلوی آنها را بگیرید.
سخن پایانی؛ مسیر پیشنهادی برای تبدیل شدن به یک یوتیوبر حرفهای
حالا دیگر میدانید که ویدیوهای شورت یوتیوب نه یک «توهم» هستند و نه یک «راه صدساله که یکشبه طی میشود». در واقع شورت یوتیوب، قدرتمندترین موتور جستجوگرِ مخاطب است. اگر از آن درست استفاده کنید، مثل سوخت جت عمل میکند و اگر بدون استراتژی سراغش بروید، فقط وقتتان را تلف کردهاید.
نقشه راه نهایی شما
برای اینکه در این مسیر نه تنها وایرال شوید، بلکه به درآمد پایدار برسید، این سه قدم را فراموش نکنید:
- هدفگذاری دوگانه: محتوای شورت را برای «جذب اکثریت مردم» و محتوای بلند را برای «کسب درآمد تخصصی» بسازید. پیوند این دو از طریق لینکهای داخلی، کلید موفقیت شماست.
- حرفه ای عمل کردن از روز اول: منتظر نمانید تا ۱۰۰ هزارتایی شوید و بعد به فکر امنیت و مدیریت بیفتید. از همان ابتدا با بهینهسازی کانال یوتیوب خود، زیرساخت درستی بسازید تا وقتی وایرال شدید، کانال شما ظرفیت جذب آن حجم از مخاطب را داشته باشد.
- تکیه بر پارتنرهای مطمئن: یوتیوب برای ما ایرانی ها فراتر از تولید محتوا، یک چالش فنی و مالی است. شما باید تمام تمرکزتان را روی خلاقیت بگذارید و کارهای سخت را به متخصصان بسپارید.
چرا اندروپی؟
یوتیوب شورت یک فرصت طلایی است که شاید چند سال دیگر به این اندازه داغ نباشد. اگر میخواهید شورتهای یوتیوب خود را از حالت آزمونوخطا خارج کنید و آنها را به ابزار واقعی رشد و درآمد کانال تبدیل کنید، استفاده از یک مسیر حرفهای ضروری است.
ما در اندروپی، خدمات تخصصی یوتیوب را با تمرکز بر استراتژی شورت، رشد کانال و آماده سازی برای مانیتایز ارائه میدهیم. همین امروز با یک استراتژی درست و همراهی تیم حرفهای اندروپی، اولین قدم را بردارید. آیندهی مالی شما میتواند از دل همین ویدیوهای ۶۰ ثانیهای ساخته شود.
سوالات متداول درباره درآمدزایی از ویدیوهای یوتیوب شورت
۱. آیا برای کسب درآمد از شورت، حتماً باید ۱۰۰۰ سابسکرایبر داشته باشیم؟
بله؛ برای ورود به برنامه درآمدزایی (YPP) از طریق شورت، داشتن حداقل ۱۰۰۰ سابسکرایبر الزامی است.
۲. آیا واچتایم (ساعت تماشا) حاصل از ویدیوهای شورت برای مانیتایز ۴۰۰۰ ساعته حساب میشود؟
خیر؛ واچتایمی که از طریق اسکرول کردن در “Shorts Feed” به دست میآید، جزو شرط ۴۰۰۰ ساعتِ ویدیوهای بلند محاسبه نمیشود.
۳. درآمد هر ۱ میلیون بازدید شورت یوتیوب به طور تقریبی چقدر است؟
بسته به لوکیشن مخاطبان، این رقم معمولاً بین ۱۰ تا ۶۰ دلار متغیر است که نسبت به ویدیوهای بلند بسیار کمتر است.
۴. آیا میتوانیم ویدیوهای تیکتاک یا اینستاگرام را در شورت آپلود کنیم؟
اگر ویدیوها دارای واترمارک (لوگو) اپلیکیشنهای دیگر باشند، یوتیوب آنها را مانیتایز نمیکند و ممکن است کانال جریمه شود.
۵. اگر یک آهنگ کپیرایتدار در شورت استفاده کنیم، درآمد قطع میشود؟
اگر از کتابخانه موسیقی خودِ یوتیوب در بخش Shorts استفاده کنید، درآمد بین شما و صاحب اثر تقسیم میشود و مشکلی پیش نمیآید.
۶. شرط ۱۰ میلیون بازدید شورت در ۹۰ روز برای کانالهای قدیمی هم صادق است؟
بله؛ هر کانالی که بخواهد از طریق شورت مانیتایز شود، باید در بازه زمانی ۹۰ روز گذشته این تعداد بازدید را کسب کرده باشد.
۷. آیا ویدیوهای شورت به رشد ویدیوهای بلند کانال صدمه میزنند؟
خیر؛ اگر موضوع شورتها با موضوع اصلی کانال هماهنگ باشد، اتفاقاً به عنوان یک موتور محرک برای جذب ترافیک به ویدیوهای بلند عمل میکنند.
۸. بهترین زمان برای انتشار ویدیوهای شورت چه ساعتی است؟
بهترین زمان بر اساس آمار کانال شما در یوتیوب استودیو تعیین میشود، اما به طور کلی ساعاتی که مخاطبان هدف شما (مثلاً ۱۸ تا ۲۴ سال) بیشترین فعالیت را در شبکههای اجتماعی دارند، ایدهآل است.
۹. چطور میتوان درآمد حاصل از بازدیدهای میلیونی شورت را در ایران دریافت کرد؟
شما میتوانید از طریق شرکتهای واسط معتبر مانند اندروپی، درآمد دلاری خود را نقد کرده و در حساب بانکی خود در ایران دریافت کنید.
۱۰. آیا گذاشتن لینک در دیسکریپشن شورتها مجاز است؟
یوتیوب به تازگی لینکهای قابل کلیک در دیسکریپشن شورت را برای جلوگیری از اسپم محدود کرده است؛ بنابراین بهترین راه، استفاده از قابلیت “Related Video” برای هدایت مخاطب است.
